Syndrom szklanego sufitu

Co kryje się pod pojęciem „szklanego sufitu”? Termin ten pojawił się w latach 80-tych ubiegłego wieku i miał symbolizować zawodową pozycję kobiet. Szklany sufit, choć na pierwszy rzut oka jest niewidoczny, stanowi bowiem skuteczną zaporę dla tych, którzy mają ambicję wspiąć się wyżej na drabinie zawodowej kariery. Sytuację kobiet na rynku pracy opisuje jeszcze jedno pojęcie – „lepka podłoga”. Innymi słowy, panie mogą liczyć przede wszystkim na pracę niskopłatną, mało ambitną i bez możliwości awansu. Z drugiej strony, gdy w takim „sfeminizowanym” zawodzie pojawi się mężczyzna, można się spodziewać, że zajmie wysokie stanowisko - w języku socjologów, sytuację tą opisuje pojęcie „szklanych ruchomych schodów”.

Dlaczego kobiety wpadają na takie szklane sufity? Są przecież lepiej wykształcone od swoich konkurentów płci męskiej i częściej decydują się na podnoszenie swoich zawodowych kwalifikacji, więc teoretycznie są lepiej przygotowane do pracy. Jednak to głównie mężczyźni okupują kierownicze stanowiska i są członkami zarządów, co więcej, dostają wyższe pensje od swoich koleżanek zajmujących tą samą pozycję. Problemem są wciąż głęboko zakorzenione stereotypy, nakazujące kobietom poświęcenie swoich planów życiu rodzinnemu. Bardziej naturalnym wydaje się więc wspieranie ambitnego męża niż budowanie własnej kariery. O ile mężczyzn nikt nie pyta, dlaczego stawiają pracę na pierwszym miejscu, o tyle takie postępowanie u kobiet budzi w najlepszym wypadku zdziwienie. Kobieta często nie może się spodziewać wsparcia w swoich dążeniach do sukcesu zawodowego nawet od najbliższych, mimo że na każdym kroku udowadnia, ile jest warta.

Jednak mimo starań, ciągłej pracy i walki z uprzedzeniami, sytuacja kobiet niewiele się poprawiła. Jednym z powodów tej dyskryminacji jest założenie, że celem każdej kobiety jest przede wszystkim macierzyństwo. Nawet jeśli kobieta jest samotna i nie przejawia chęci posiadania potomstwa, przełożeni w firmie niechętnie powierzą jej poważniejsze zadania w obawie, że któregoś dnia zmieni zdanie, zajdzie w ciążę, a praca nagle zejdzie na dalszy plan. Tymczasem plany powiększenia rodziny nie są żadnym kłopotem w przypadku mężczyzn, w ich przypadku bowiem nie ma to żadnego znaczenia. Dyskryminowanie kobiet w pracy nie jest zresztą domeną mężczyzn, panie równie niechętnie zatrudniają młode kobiety, nawet na mniej wymagające stanowiska.